Hiszpania wybiera technologiczne „wszystko dozwolone”: pragmatyczna strategia czy rozproszenie wysiłków w wyścigu o dekarbonizację transportu?

W momencie, gdy znaczna część Europy debatuje, czy skupić się na masowej elektryfikacji, Hiszpania postawiła na stole inną kartę: neutralność technologiczną. Ta zasada, zaciekle broniona przez jej przemysł na niedawnym forum w Madrycie, nie jest jedynie deklaracją intencji, ale strategicznym pozycjonowaniem. Przedstawiana jest jako formuła dekarbonizacji bez niszczenia konkurencyjności czy zatrudnienia, obejmująca wszystko od biopaliw i wodoru po e-paliwa i, oczywiście, baterie elektryczne. Stawka jest jasna: nie zamykać żadnych drzwi i pozwolić, by efektywność oraz adaptacja do każdego sektora—morskiego, lotniczego, ciężkiego transportu drogowego—zdecydowały o zwycięzcy.
To podejście wykracza jednak poza ekologię i dotyka nerwu ekonomicznego. U jego podstaw leży żelazna obrona potężnej krajowej struktury przemysłowej i energetycznej. Firmy takie jak Repsol, Enagás, Talgo czy Navantia widzą w tej wielotorowej transformacji szansę na wykorzystanie istniejących możliwości—od rafinerii po stocznie—przekształcając je, zamiast je zastępować. To potężna narracja: dekarbonizacja jako motor inwestycji i wartości dodanej dla „Marki Hiszpania”, unikająca traumatycznej transformacji, która pozostawiała by majątek i know-how w tyle.
Konkretne przykłady obfitują w debacie. Dla transportu ciężkiego biometan przedstawiany jest jako rozwiązanie „tu i teraz”. Dla lotnictwa zrównoważone paliwa (SAF) wydają się jedynym wykonalnym pomostem w średnim okresie.
Na morzu Wärtsilä kładzie nacisk na efektywność operacyjną jako pierwszy krok. A wszędzie wodór i jego pochodne brzmią jak obietnica długoterminowa. Zaprezentowano nawet ciężarówkę z ogniwem paliwowym, demonstrując, że alternatywy zeroemisyjne są już namacalną rzeczywistością poza bateriami.
Ta wielotorowa strategia ma jednak niezbędny warunek, powtarzany jak mantra przez wszystkie strony: pilna potrzeba stabilnych ram regulacyjnych i jasnych sygnałów od rządu.
Przemysł domaga się pewności, aby inwestować na dużą skalę. Jak będzie wspierana każda technologia? Jakie obowiązkowe mieszanki zostaną ustalone dla paliw odnawialnych? Uporządkowana transformacja, którą głoszą, zależy ostatecznie od tego, czy polityka porzuci niejednoznaczność i nakreśli szczegółową i wiarygodną mapę drogową.
Ryzykiem tego technologicznego pragmatyzmu jest rozproszenie. Niektórzy krytycy mogliby argumentować, że stawianie na wszystko może spowolnić upowszechnienie najskuteczniejszego rozwiązania w każdej dziedzinie.
Jednakże Hiszpania tym dyskursem staje się laboratorium w rzeczywistej skali. Jej zakład sugeruje, że droga do dekarbonizacji nie będzie prostą linią z jednym celem, ale złożoną siecią powiązanych rozwiązań. Sukces będzie mierzony nie tylko w tonach unikniętego CO2, ale także tym, czy uda się przekształcić tę złożoność w przemysłową przewagę na nadchodzącą dekadę.